Debaty sejmoweIV Kadencja

Interpelacja w sprawie ponoszenia przez odbiorców energii elektrycznej kosztów budowy przyłączy i urządzeń energetycznych

   Jedną z najważniejszych podstaw rozwoju gospodarczego, a w tym powstawania i rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw, jest tworzenie infrastruktury w postaci uzbrajania terenów w energię elektryczną. Szczególnie istotne jest to na terenach wiejskich i w małych miastach, gdzie zauważalne jest wyraźne niedoinwestowanie w tym zakresie, co będzie skutkowało trudnościami m.in. w restrukturyzacji rolnictwa i polskiej wsi.

   W przeszłości, przed uchwaleniem ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, powszechną praktyką monopolistyczną przedsiębiorstw energetycznych było wymaganie od osób fizycznych i firm samodzielnych inwestycji i budowy linii energetycznych, przyłączy oraz innych urządzeń energetycznych, a następnie nieodpłatnego przekazywania ich na majątek energetyki. Przedsiębiorcy ci ponosili olbrzymie wydatki z tym związane, często zapożyczając się na ten cel oraz ograniczając swoje pierwotne plany inwestycyjne. Z tych też powodów niekiedy w ogóle nie powstawały firmy lub przedsięwzięcia rozwojowe, gdyż przedsiębiorców nie było stać na wymuszane inwestycje. Mimo uchwalenia nowego Prawa energetycznego problem nie przestał istnieć, ponieważ nadal na wielu spotkaniach z wyborcami jest on podnoszony w dwóch zasadniczych aspektach: inwestycji dokonanych w przeszłości i podejmowanych obecnie.

   W związku z powyższym mam do pana ministra kilka pytań:

   1. Jakie są plany rozwoju sieci energetycznych, budowy przyłączy i urządzeń energetycznych, zwłaszcza na wsiach i w małych miastach?

   2. Jaki zakres tych planów i podział obowiązków występuje między administracją rządową i samorządową poszczególnych szczebli, a jaki zakres obowiązków spoczywa po stronie przedsiębiorstw energetycznych?

   3. Czy pan minister zgadza się z twierdzeniem, iż osobom fizycznym i prawnym oraz jednostkom nie posiadającym osobowości prawnej, które ponosiły w przeszłości nakłady na infrastrukturę w zakresie energetyki, a nie było to ich obowiązkiem, należy się obecnie zwrot tych nakładów, odszkodowanie lub innego typu zadośćuczynienie?

   4. Jakie możliwości odzyskania poniesionych nakładów na inwestycje w omawianym zakresie mają ci, którzy w przeszłości wydatkowali własne środki na budowę instalacji, przyłączy i innych urządzeń energetycznych, a następnie zmuszeni byli do ich nieodpłatnego przekazywania na majątek energetyki, i czy w przypadku dochodzenia roszczeń z tego tytułu obowiązują ich prawem przewidziane terminy? Jakie dla tych inwestorów są dostępne procedury dochodzenia roszczeń o zwrot nakładów?

   5. Jak pan minister ocenia możliwości w praktyce realizacji przepisu przejściowego art. 66 Prawa energetycznego, który daje możliwość osobom w nim wymienionym, w terminie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 5 grudnia 1999 r., przekazania odpłatnie instalacji i urządzeń przedsiębiorstwu energetycznemu, w sytuacji gdy jest to obwarowane spełnieniem łącznie następujących, trudnych warunków: a) urządzenie ma być wybudowane wyłącznie ze środków własnych i to przed dniem wejścia w życie Prawa energetycznego, b) urządzenia te w dniu wejścia w życie wspomnianej ustawy nie mogły być jeszcze przyłączone do sieci (przepis mówi tylko o urządzeniach ˝mogących stanowić element sieci˝), c) osoba ubiegająca się o zwrot kosztów budowy urządzeń ma być ich właścicielem bądź użytkownikiem? Czy nie należałoby znowelizować ten przepis?

   6. Prawo energetyczne przewiduje, iż przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej mają obowiązek zapewnić realizację oraz finansowanie budowy i rozbudowy sieci, lecz pod warunkiem przewidywania tych zadań w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W przeciwnym razie inwestycje te mają być przedmiotem umów zainteresowanych stron. Czy nie sądzi pan minister, że każda strona występująca o taką inwestycję do przedsiębiorstwa energetycznego będzie miała z góry słabszą pozycję i będzie narażona na niekorzystny układ wynikający z proponowanych przez przedsiębiorstwa warunków umów?

   7. Na ile, w ocenie pana ministra, Prawo energetyczne oraz akty wykonawcze eliminują problemy poruszone w niniejszej interpelacji?

   8. Jaki jest stan realizacji ustawowych delegacji do wydania przepisów wykonawczych do Prawa energetycznego?

   Poseł Adam Stanisław Szejnfeld

   Piła, dnia 24 stycznia 1999 r.