Debaty sejmoweIV Kadencja

Interpelacja w sprawie decyzji wojewody mazowieckiego o usunięciu emblematu Krzyża Grunwaldu z Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie

   Szanowny Panie Premierze! Wojewoda mazowiecki Antoni Pietkiewicz podjął decyzję o usunięciu z Grobu Nieznanego Żołnierza emblematu orderu wojennego Krzyża Grunwaldu, a zarazem przywrócenie stanu z 1925 r., co oznaczałoby wyeliminowanie napisów upamiętniających fakt, że Polska toczyła wojny nie tylko z Rosją, ale przeciwko Niemcom, czego symbolem jest Grunwald. Uczynił to na wniosek krakowskiego tzw. Porozumienia Organizacji Kombatanckich i Niepodległościowych, skupiającego przeważnie niekombatantów. Wniosek ten poparł AWS-owski minister kultury oraz sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

   Wnioskodawcy kierują się motywacją polityczną zgodną z odrzuconym przez Sejm projektem ustawy o dekomunizacji miejsc pamięci narodowej, bowiem Krzyż Grunwaldu, nadawany od 1943 r., miał rodowód lewicowy, był nadawany za bohaterstwo wykazane w wojnie z Niemcami na zasadach analogicznych do Krzyża Virtuti Militari żołnierzom, niezależnie od ich przynależności wojskowej czy politycznej. Otrzymało go m.in. ponad 5 tys. żołnierzy Września 1939 r. (w tym westerplatczycy), żołnierze 1. i 2. Armii WP i Polskich Sił Zbrojnych na zachodzie, AK, AL, BCH i innych żołnierzy konspiracji. Ogromna większość z nich już nie żyje, ale ich odznaczenia przechowują ich potomkowie. Order Krzyża Grunwaldu nadano też wielu miastom i miejscowościom, których mieszkańcy wyróżnili się zbiorowym bohaterstwem i ponieśli wielkie ofiary w walce z wrogiem.

   Za zasługi w wojnie z Niemcami otrzymali go także gen. Dwight Eisenhower, gen. Jean de Lattre de Tassigny, marszałek Gieorgij Żukow i wielu innych wybitnych dowódców, a pośmiertnie gen. Władysław Sikorski.

   Projektom tym sprzeciwił się największy w Polsce, skupiający 600 tys. członków, Związek Kombatantów RP i b. Więźniów Politycznych, a także wielkie organizacje żołnierskie: Związek b. Żołnierzy Zawodowych, Związek Żołnierzy LWP i in., a przede wszystkim Kancelaria Prezydenta RP (w jego imieniu).

   Pan wojewoda te protesty zlekceważył, a szczególną wymowę polityczną ma zintegrowanie stanowiska prezydenta RP, i to w toku kampanii wyborczej. Ostateczną decyzję podjąć ma podległy wojewodzie konserwator wojewódzki. Orzekł on z góry, że nie sprzeciwi się, gdyż byłaby to ˝decyzja polityczna˝.

   Panie premierze, czy sponiewieranie tradycji walk o niepodległość nie jest cynicznym aktem politycznym, świadczącym o pogardzie dla żołnierskiego bohaterstwa, dla krwi przelanej w walce o wolność?

   Panie premierze, jakimi motywami kierowali się pomysłodawcy usunięcia emblematu Krzyża Grunwaldu z kraty zdobiącej warszawski Grób Nieznanego Żołnierza?

   Czy pan premier popiera decyzję wojewody mazowieckiego?

   Czy pan premier uważa, że ze względu na pamięć dla ludzi walczących o wolność przeciwko okupantowi hitlerowskiemu emblemat powinien być zachowany?

   Czy pan premier podejmie odpowiednie działania zmierzające do zmiany stanowiska wojewody?

   Z szacunkiem

   Poseł Izabella Sierakowska

   Lublin, dnia 4 września 2000 r.