Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wypowiedzenia przez Krajowy Urząd Pracy kontraktu dotyczącego wydatków Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w regionie słupskim oraz nieuwzględnienia miasta Słupska w wykazie miejscowoś

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pana pismo z dnia 25 stycznia br. (znak: SPS-0202-5578/01) dotyczące interpelacji posła Jana Sieńki w sprawie wypowiedzenia przez KUP staroście słupskiemu kontraktu zadaniowego oraz nieuwzględnienia Słupska w wykazie powiatów zagrożonych strukturalnym bezrobociem pragnę uprzejmie poinformować, co następuje:

   W 2000 r. sytuacja finansowa Funduszu Pracy była wyjątkowo napięta i dotyczyła wszystkich powiatowych urzędów pracy. Wynikała ona ze znacznie wyższej od założonej w ustawie budżetowej na 2000 r. liczby wypłacanych zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych, a także (z uwagi na wyższą inflację) wypłacania tych zasiłków i świadczeń w wyższej od planowanej wysokości. W wyniku powyższego wydatki na zasiłki i świadczenia były w 2000 r. o 1382,8 mln zł wyższe od planowanych.

   Zaciągnięcie przez prezesa Krajowego Urzędu Pracy pożyczki w okresie od września do listopada ub. r. w kwocie ogółem 745,1 mln zł oraz zwiększenie dotacji budżetowej dla Funduszu Pracy o kwotę 100 mln zł umożliwiło poprawienie płynności finansowej Funduszu Pracy oraz wypłatę obligatoryjnych zasiłków i świadczeń. Powyższe dodatkowe środki finansowe przekazane samorządom powiatowym umożliwiły również uregulowanie znacznej części zobowiązań Funduszu Pracy, w tym z tytułu realizacji programów aktywnego przeciwdziałania bezrobociu. Jednakże z uwagi na skalę zwiększonych wydatków na zasiłki i świadczenia pomimo przekazania samorządom środków w wysokości ponad 850 mln zł wyższej od planowanej realizacja w pełnym zakresie programów na rzecz aktywnego przeciwdziałania bezrobociu nie była możliwa.

   Z powyższych powodów prezes Krajowego Urzędu Pracy, dysponent Funduszu Pracy, na podstawie § 4 zawartych kontraktów wypowiedział je, z zachowaniem umownego, dwutygodniowego okresu wypowiedzenia. Jednocześnie prezes Krajowego Urzędu Pracy poinformował wszystkich starostów (w pismach z dnia 19 grudnia 2000 r. i z 17 stycznia 2001 r.), że Fundusz Pracy sfinansuje wydatki na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu do wysokości przyznanych na 2000 r. starostom limitów, aczkolwiek nastąpi to dopiero w 2001 r.

   Nadmieniam również, że parlament, przyjmując ustawę budżetową na 2001 r., ostatecznie zadecyduje o kwotach, jakie będą mogły być przeznaczone w roku bieżącym na finansowanie poszczególnych celów i zadań, w tym finansowanych z Funduszu Pracy.

   Na posiedzeniu 16 stycznia br. Rada Ministrów przyjęła ˝Rekomendacje dla polityki przeciwdziałania bezrobociu˝. Zgodnie z ˝Rekomendacjami...˝ powstrzymanie tendencji do wzrostu bezrobocia wymaga prowadzenia polityki pieniężnej fiskalnej sprzyjającej wzrostowi gospodarczemu oraz realizacji następujących programów rządowych:

   - ˝Narodowego planu działań na rzecz zatrudnienia na lata 2000-2001˝,

   - ˝Kierunków działań rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 r.˝,

   - ˝Paktu dla rolnictwa i obszarów wiejskich˝.

   Istnieje także potrzeba pilnego podjęcia następujących działań:

   1. Tworzenie miejsc pracy:

   a) działania ułatwiające małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania,

   b) wsparcie działań samorządowych, zmierzających do poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej i tworzenia nowych miejsc pracy na wsi,

   c) zaostrzenie kontroli celnej w celu zapobiegania przypadkom nierejestrowanego przywozu lub zaniżania deklarowanej wartości celnej importowanych towarów oraz usprawnienie wdrażania instrumentów ochrony rynku przed nadmiernym lub dumpingowym przywozem,

   d) działania na rzecz rozwoju budownictwa mieszkaniowego.

   2. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych:

   a) rozwój szkoleniowych form subsydiowanego zatrudnienia,

   b) zachęty do dalszej edukacji w formie grantów i stypendiów, zwłaszcza dla młodzieży z obszarów wiejskich,

   c) skoncentrowanie środków na kształcenie zawodowe w samorządzie powiatowym.

   3. Usprawnienie funkcjonowania instytucji rynku pracy:

   a) analiza stanu Funduszu Pracy w zakresie finansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu i zwiększenie środków z Funduszu Pracy na ten cel,

   b) w województwach, w których przewidywane są likwidacje dużych przedsiębiorstw oraz duże zwolnienia grupowe, przygotowanie programów tworzenia nowych miejsc pracy,

   c) powierzenie wojewodom zadań w zakresie kontroli przestrzegania przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu,

   d) rozwój sieci prywatnego i publicznego pośrednictwa pracy.

   4. Zmiana prawa pracy:

   a) ograniczenie możliwości łączenia pobierania zasiłków i świadczeń przedemerytalnych z dochodami z pracy zarobkowej,

   b) przyspieszenie prac nad projektem ustawy o Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych,

   c) nowelizacja Kodeksu pracy w zakresie:

   - zwiększenia liczby dopuszczalnych godzin nadliczbowych,

   - przywrócenia możliwości zawierania nieograniczonej ilości umów na czas określony,

   - podwyższenia progu zatrudnienia, powyżej którego konieczne jest tworzenie regulaminów pracy i regulaminów wynagrodzeń,

   - stopniowej eliminacji okresu obciążenia pracodawców kosztami wynagrodzenia pracownika za okres niezdolności do pracy.

   W dniu 20 grudnia ubiegłego roku Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia powiatów zagrożonych strukturalnym bezrobociem. W przedmiotowym rozporządzeniu na liście powiatów zagrożonych nie znalazło się miasto Słupsk na prawach powiatu grodzkiego, ponieważ nie spełniało wymaganych kryteriów. Rada Ministrów uwzględniła w wykazie powiaty, które spełniły kryteria przyjęte przez Zespół społeczno-rządowy ds. weryfikacji powiatów zagrożonych strukturalnym bezrobociem: kryterium podstawowe, tj. 150% średniej krajowej stopy bezrobocia w marcu przez trzy ostatnie lata, oraz kryterium pomocnicze, czyli 125% średniej krajowej stopy bezrobocia w marcu 1998 i 1999 r., a w których pod koniec marca ubiegłego roku stopa bezrobocia osiągnęła poziom 150% średniej krajowej stopy bezrobocia.

   Dodatkowo Rada Ministrów wprowadziła na ww. listę powiaty, które w roku 2000 znajdowały się na tej liście, a w których, według danych za marzec 1998 r. i marzec 1999 r. stopa bezrobocia przekroczyła 150% średniej krajowej, natomiast w marcu 2000 r. stopa bezrobocia była wyższa niż 130% średniej stopy bezrobocia w kraju. Jednak miasto Słupsk na prawach powiatu grodzkiego nie spełniło również tych dodatkowych kryteriów przyjętych przez Radę Ministrów.

   W tym miejscu pragnę wyjaśnić, że od ubiegłego roku Główny Urząd Statystyczny publikuje dane o stopie bezrobocia w podziale na poszczególne powiaty (grodzkie i ziemskie odrębnie), a nie na obszarze działania powiatowych urzędów pracy. Wyjątek stanowi informacja o stopie bezrobocia na dzień 30 czerwca danego roku, bowiem zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU z 1997 r. nr 25, poz. 128, z późn. zm.) ˝Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w terminie do dnia 30 września każdego roku ogłasza w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ˝Monitor Polski˝ przeciętną stopę bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy według stanu na dzień 30 czerwca danego roku˝. Rada Ministrów na potrzeby określania wykazu powiatów ˝zagrożonych˝ posługuje się jednak danymi za marzec danego roku. Wynika to z porozumienia między stroną społeczną a rządową z 4 maja 1994 r., które mówi, że identyfikacja ww. obszarów ma się odbywać na podstawie danych na koniec I kwartału każdego roku. W swojej metodologii ustalania powiatów zagrożonych strukturalnym bezrobociem RM opiera się wyłącznie na danych zbieranych przez GUS, musi uwzględniać zatem zmiany wprowadzane przez GUS odnośnie do publikowania danych w omawianej tutaj kwestii.

   W tym miejscu chciałabym zauważyć, że miasto Słupsk w bieżącym roku będzie uprawnione do korzystania z instrumentów ekonomiczno-finansowych i innych preferencji (z wyjątkiem dotacji na dofinansowanie inwestycji infrastrukturalnych realizowanych w gminach zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym), pomimo utraty statusu powiatu zagrożonego strukturalnym bezrobociem.

   Informuję także, iż Powiatowy Urząd Pracy w Słupsku może dokonać zwrotu części lub całości kosztów dojazdu do pracy i zakwaterowania osobom bezrobotnym, które zostały skierowane i podjęły zatrudnienie lub szkolenie poza miejscem stałego zamieszkania zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w tej kwestii z dnia 24 maja 2000 r. (DzU nr 44, poz 513).

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Grażyna Gęsicka

   Warszawa, dnia 12 lutego 2001 r.