Debaty sejmoweIV Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie uregulowania kwestii refundacji kosztów stosowania ulg ustawowych w komunikacji miejskiej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie pana marszałka z dnia 17 lutego br. SPS-0202-3288/00 interpelacją panów posłów Witolda Deręgowskiego i Grzegorza Gruszki w sprawie uregulowania kwestii refundacji kosztów stosowania ulg ustawowych w komunikacji miejskiej, uprzejmie wyjaśniam:

   Regulacje dotyczące uprawnień do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego zawarte zostały w ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (DzU nr 54, poz. 254, z późn. zm.).

   Ustawa ta w art. 1 ust. 1 określa uprawnienia do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego i autobusowego, wykonywanych przez przedsiębiorstwo państwowe ˝Polskie Koleje Państwowe˝, przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz przez innych uprawnionych przewoźników, wykonujących zbiorowy przewóz osób powszechnie dostępnymi środkami transportu kolejowego i autobusowego. Jednocześnie ust. 2 tego artykułu wyłącza stosowanie ustawy do komunikacji miejskiej. Zatem ani określone rodzaje uprawnień, jak również zapis art. 8a ustawy dotyczący pokrywania z budżetu państwa kosztów związanych z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów nie mają zastosowania do komunikacji miejskiej.

   Jak wynika z art. 12b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (DzU nr 141, poz. 942 z późn. zm.), przewoźnik wykonujący przewozy zbiorowe osób uwzględnia uprawnienia pasażerów do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot je ustanawiający uzgodnił z nim, w drodze umowy, warunki zwrotu kosztów ich stosowania. Przepis ten nie dotyczy uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów ustanowionych w drodze ustawy.

   Pragnę podkreślić, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 1996 r. nr 13, poz. 74 z późn. zm.), zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu należy do zadań własnych gminy.

   Do końca 1993 r. roczne kwoty subwencji ogólnej ustalono jako różnicę pomiędzy prognozowanymi wydatkami na zadania własne gmin a ich dochodami (które obejmowały dochody własne gmin, udziały w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa oraz dotacje celowe na zadania własne), powiększoną o planowaną nadwyżkę budżetową.

   Podstawą obliczenia kwoty subwencji ogólnej była prognoza dochodów i wydatków gmin, opracowana na podstawie danych z wykonania dochodów i wydatków, przy czym przy kalkulacji wydatków uwzględniono wzrost tych wydatków, m.in. również w związku ze stosowaniem ustawowych ulg za przejazdy środkami transportu miejskiego.

   Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin (DzU nr 129, poz. 60 z późn. zm.), która określała zasady ustalania subwencji od 1994 r., zawierała część rozwiązań obowiązujących w latach 1991-1993, wprowadzała jednak wiele elementów nowych. Jednym z najważniejszych rozwiązań było wprowadzenie obiektywizacji sposobu określenia łącznej kwoty subwencji ogólnej dla gmin. Wprowadzenie obiektywizacji oznaczało w szczególności:

   1) ustalenie ściśle sformalizowanych zasad ustalania wielkości subwencji ogólnej dla poszczególnych gmin,

   2) zniesienie możliwości uznaniowego przyznawania przez ministra finansów - z własnej inicjatywy, lub w wyniku kierowanych do resortu indywidualnych wniosków - dodatkowych środków, poza określonymi w ustawie.

   Zasada ta została utrzymana również w ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU nr 150, poz. 983, z późn. zm.), która obowiązuje od dnia 1 stycznia 1999 r.

   Określając procentową wielkość wskaźnika, za pomocą którego ustalana jest część podstawowa subwencji ogólnej, szczegółowo analizowano zarówno poziom ponoszonych wydatków gmin, jak i dochodów. W wydatkach gmin, tak jak było to do końca 1993 r. uwzględniono ulgi ustawowe stosowane za przejazd środkami transportu lokalnego. Natomiast szczegółowy sposób podziału subwencji ogólnej pomiędzy poszczególne gminy określa aktualnie ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000.

   Należy zaznaczyć, że subwencja ogólna stanowi ogólne zasilanie budżetów gmin. Podstawowym celem ustalania i przekazywania gminom tej subwencji jest zapewnienie możliwości odpowiedniego poziomu finansowania zadań własnych gmin, których pełne i efektywne wykonywanie nie byłoby możliwe w oparciu o tzw. dochody własne (a więc przede wszystkim podatki i opłaty lokalne, udziały w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, dochody z majątku).

   Subwencja ogólna skalkulowana jest w sposób uwzględniający ogół zadań własnych wykonywanych przez gminy, bez wskazania jaka część środków subwencji przekazywana powinna być na komunikację miejską, a jaka na inne zadania własne. Zgodnie z ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000, o przeznaczeniu środków otrzymanych w formie subwencji decyduje organ stanowiący gmin.

   Ponadto uprzejmie informuję, iż zgodnie z aktualnym stanem prawnym w ustawie budżetowej na rok 2000 nie przewidziano środków finansowych na rekompensowanie gminom utraconych dochodów z tytułu stosowania ustawowych ulg i zwolnień w komunikacji miejskiej.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Jerzy Miller

   Warszawa, dnia 29 lutego 2000 r.